Showing posts with label Bài đăng báo. Show all posts
Showing posts with label Bài đăng báo. Show all posts

Sunday, 19 September 2010

Triết lý mua sắm

逛商店的修养

Bài đăng báo Kiến Thức Ngày Nay tháng 10/2010

(Dịch từ sách 捷径 của trường Đại Học Ngôn Ngữ Bắc Kinh, quyển 2, chủ biên 朱子仪, sách không đề tác giả cho từng bài cụ thể mà chỉ giới thiệu chung ở lời nói đầu nên tôi không biết tác giả bài này)

Làm chồng gặp phải một vấn đề khó khăn, không phải vấn đề nào khác mà chính là việc đi mua sắm, việc này tôi thật chưa hề tiên liệu đến.

Thật ra cùng với vợ (lúc đó gọi là bạn gái) lúc yêu nhau cũng có cùng đi dạo khu mua sắm. Sau này nghĩ lại mới thấy lúc đó hẹn nhau đi mua sắm cũng giống như đi công viên, đi xem phim vậy, quan trọng không phải là đi đâu, mà là cơ hội để hai người gặp nhau, hoặc cũng có thể gọi là "mượn cớ" vậy. Có trời mới biết nam nữ yêu nhau say đắm thì thường nghĩ ra biết bao nhiêu cái cớ như thế này. Họ thật là thông minh bội phần, có thể gọi cách này là bình mới rượu cũ, biến những việc tầm thường vụn vặt của cuộc sống hàng ngày thành bức tranh lấp lánh màu sắc. Nhưng mà họ cũng thường rất là ngốc nghếch, vì yêu nhau say đắm nên không thấy được đằng sau những cái lấp lánh đó rốt cuộc cũng chỉ là những việc tầm thường.

Kết hôn làm cho các góc độ của cuộc sống hiện ra nguyên hình. Phụ nữ có lẽ do bẩm tính, hoặc có lẽ do vị trí của họ trong gia đình, vẫn giữ y nguyên cái đam mê mua sắm, tuy là lúc này cái mê đắm lúc yêu nhau nay đã nhường chỗ cho cái cân đong đo đếm rất chi là thực tế. Lúc yêu nhau, hầu như mọi người đều quan trọng cái vấn đề "đi dạo", rất ít người bỏ tiền trong túi chỉ chăm chăm mỗi chuyện "đi mua" (trừ mấy người mua dụng cụ gia đình chuẩn bị đám cưới). Kết hôn xong, nhất là những quý bà mê mua sắm, hết 10 người thì có đến năm sáu mỗi khi đi siêu thị cửa hàng thì phải tha về một thứ gì đó, có khi là bộ cánh Tây cho ông chồng mặc lên có dáng điệu phi phàm, có khi chỉ là một cái sạn xúc thức ăn, mấy cái cốc uống cà phê. Dù là như vậy, phụ nữ lúc nghĩ đến việc "đi mua" cái gì đó, lúc nào cũng có cái háo hức thích thú được "đi xem" kèm theo. Tôi thường nghĩ, đàn ông và phụ nữ có cái khác nhau rất lớn, khác nhau xuất hiện lúc bước vào cửa hàng, đàn ông thì chỉ chăm chăm rút tiền ra mua ngay, phụ nữ thì ngược lại, thích thú săm soi đi xem không biết chán, tuy là rốt cuộc cuối cùng cũng mua một cái gì đó. Lấy ví dụ, có một ngày mùa thu trời đẹp mê người, vợ nói "Mình đi mua mấy cái gối lót cho bộ sofa đi anh". Chồng gật gật đầu, thế là họ cùng nhau xuất hành. Cửa hiệu đầu tiên họ bước vào đã có gối lót sofa, xem như cách của ông chồng thì chọn ra vài cái mua là xong. Nhưng mà bà vợ thì không đâu. Vợ bắt đầu từ khu bán gối sofa, tuần tự "đi dạo" dần xuống, hết sức chăm chú kỹ lưỡng, kết quả là ra khỏi cửa hàng, cái gì cũng không mua. Sau đó từng cửa hàng từng cửa hàng một "đi xem" dần, lúc nào cũng chăm chú kỹ lưỡng, cuối cùng - có khi hết nửa ngày, có khi thậm chí hết cả ngày - bèn quay lại của hàng đầu tiên, mua mấy cái gối mà ông chồng đã đề nghị mua từ hồi sớm. Tôi có ông bạn nửa pha trò nửa hậm hực nói: "Tôi mà có lỗi lầm gì là bà ấy liền cho tôi cùng đi ra cửa hàng đầu ngõ mua sắm. Phạm lỗi lớn hả, thì liền đi Vương Phủ Tỉnh (1) mua sắm!"

Tôi so với ông bạn xem ra không đến nỗi nặng nề, có lẽ do tôi kết hôn lâu hơn. Mỗi khi vợ tôi muốn đi mua sắm, tôi liền hân hoan đi cùng nàng. Nhưng mà đến cổng khu mua sắm thì tôi liền bảo vợ "Em cứ vào trong từ từ mà xem nhé, anh ở đây đợi, hút điếu thuốc". Nhiều lúc sau đó tôi liền ngồi ngay xuống bậc thềm, rút ra cuốn sách thủ sẵn trong giỏ rồi từ từ lơ đễnh đọc.

May mà vợ tôi cũng không lấy thế làm phiền, đây thật là phúc đức cho tôi. Từ lúc kết hôn đến giờ, chúng tôi chưa từng vì việc này mà náo động ầm ĩ. Cũng may là bà vợ mê "đi xem" hàng hoá đến lúc quan trọng thì đều để cho tôi quyết, lúc này thì "đi xem" phải nhường bước cho việc "đi mua" - ví dụ như lúc muốn mua tivi, rút hết khoản tiền tiết kiệm ra, túi tiền nặng mà trong lòng cũng nặng. Vợ hiền lành ngẩng đầu nhìn chồng nói: "Anh nói mua cái nào thì mình mua cái ấy". Một cảm giác tự mãn kèm theo trách nhiệm của nam tử hán trỗi dậy, làm cho người ta không dám một chút sơ sẩy, phải chọn lấy một cái tivi thích hợp nhất mà mua - quan trọng như thể toan tính phát động chiến tranh thế giới vậy. Không chỉ vì vấn đề tiền bạc, mà là vì ánh nhìn tin tưởng và đầy nương tựa của vợ yêu.

Vì vậy mà tôi lại nghĩ, làm chồng tại sao không thể tin tưởng báo đáp vợ lại như thế? Tại sao không thể cùng vợ vui vẻ hân hoan "đi dạo" khu mua sắm - một ngày hay nửa ngày có sá gì? Từ cửa hàng này đến cửa hàng nọ, từ quầy này đến quầy kia, từ từ dạo bước qua các hàng hoá la liệt trước mắt, khắt khe thưởng thức, bình phẩm, hay cùng vợ sôi nổi thương lượng thậm chí tranh chấp, cuối cùng tay không bước ra khỏi khu mua sắm, rồi nhìn nhau mà cười.

Đây chính là "triết lý" mua sắm của tôi, vợ chồng tâm đầu hợp ý vì vậy mà càng thêm hiểu nhau, càng thêm tình cảm.
_______________

Chú thích:
1. Vương Phủ Tỉnh là khu mua sắm lớn nhất, nổi tiếng nhất ở Bắc Kinh).

Wednesday, 1 September 2010

Trường Thành mùa thu

(Bài đăng báo KTNN tháng 8/2010 - click vào hình để phóng lớn)





Mùa thu đứng trên Trường Thành, ngỡ thời gian quay lại hai ngàn năm trước.  Lá bay xào xạc, ta miên man nghĩ về thiên thu và cuộc đời ... Trường Thành vạn dặm, đã đứng vững qua bao thăng trầm thời gian, phải chăng cuộc đời là một chớp mắt chiêm bao và phù du? 


Như là nhân duyên, ngày tôi đi Trường Thành gần như là ngày mùa thu cuối cùng của Bắc Kinh, ngày 25 tháng 10, chỉ một tuần trước khi một trận tuyết lớn đầu mùa đột ngột kết thúc mùa thu.  Trời còn ấm, lá đã vàng, khách lơ thơ, nhân duyên đủ, cho nên chọn đúng đoạn Trường Thành kém đông, mà hoá ra đẹp nhất (Mutianyu 慕田峪).  Bạn có đi thì tránh xa đoạn Badaling (八达岭) nhé, không gì chán bằng chen chúc nhau trên một đoạn Trường Thành đã được tân trang mới lại, còn gì đâu mà tưởng tượng về những ngày xa cũ trên đỉnh núi lồng lộng gió .   


Khó tả lại được cảm giác gió thổi và lá rơi trên Trường Thành, cảm giác bao la của mùa thu, cảm giác hùng vĩ của núi non và đất trời, cảm giác triền miên của vô tận khi mà ta đi mãi, đi mãi cũng không đến điểm dừng.  Trước mắt chỉ có núi non và đất trời bao la, xa xa những tháp canh, ngoằn ngoèo những đoạn thành. 


Bạn hỏi tôi nghĩ gì lúc đó, tôi quả thật không thể tả được. Tôi thấy quân lính của triều đình Tần, Hán, Minh…trên những chòi canh… Các bức tường thành đã được xây dựng từ thời Xuân Thu, Chiến Quốc. Thời ấy có nhiều nước nhỏ, họ xây thành để phòng chống lẫn nhau. Đến thời Chiến Quốc, ba nước phía bắc là Yên, Triệu, Tần xây thành để phòng chống người Hung Nô. Đến khi Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Quốc, ông ta cho nối liền các bức thành ấy và xây dựng dài thêm, phía đông tới sông Áp Lục, giáp với nước Cao Ly (nay là Triều Tiên), phía tây tới Lâm Thao thuộc tỉnh Cam Túc. Từ đó bức tường có tên là Vạn Lý Trường Thành. Đời Hán lại xây thành dài thêm về phía tây tới tận La Bố Bạc (hồ Lop Nor trên sa mạc Gobi, nay thuộc tỉnh Tân Cương). Trường Thành đời Hán dài nhất trong lịch sử, hơn 10 000 km, nay phần lớn đã đổ nát. Đời Minh có 20 lần sửa chữa và xây mới Trường Thành, kéo dài trong khoảng 200 năm, xây lại bằng gạch đá thật chắc chắn, đó chính là Vạn Lý Trường Thành chúng ta thấy ngày nay, dài 7300 km


Tôi thấy nàng Mạnh Khương (*) đi tìm chồng, đi mãi đi mãi biết bao giờ đi hết được vạn dặm của Trường Thành.  Mạnh Khương Nữ hay Nàng Mạnh Khương (孟姜女) là một nhân vật trong truyện cổ tích dân gian Mạnh Khương Nữ khóc Trường Thành của Trung Quốc. Câu chuyện kể rằng, vào thời Tần Thuỷ Hoàng, ngay trong đêm tân hôn của Mạnh Khương Nữ với tân lang là một thư sinh Giang Nam tên Phạm Hỷ Lương, chồng Mạnh Khương Nữ bị triều đình bắt đi xây dựng Vạn Lý Trường Thành. Đến mùa Đông, Mạnh Khương Nữ đan áo cho chồng và đã lặn lội tìm chồng để trao áo. Mạnh Khương Nữ đã đi khắp theo chiều dài của Trường Thành, hỏi thăm nhiều người và cuối cùng nhận được hung tin chồng mình bị chết vùi thây dưới Trường Thành. Nàng Mạnh Khương đau buồn khóc lóc thảm thiết 3 ngày 3 đêm, nước mắt hòa lẫn máu. Tiếng khóc của Mạnh Khương vang xa 800 dặm Trường Thành, làm sụp đổ một khúc thành, để lộ xác chết của chồng mình. Nàng an táng cho chồng xong liền nhảy xuống biển Bột Hải tự vẫn. Ngày nay, tại cửa đông Sơn Hải Quan thuộc thành phố Tần Hoàng Đảo của tỉnh Hà Bắc, gần Lão Long Đầu là nơi Trường Thành nhô ra biển, có miếu thờ Mạnh Khương Nữ.













Và tôi thấy mình trôi đi trong miên man miên man những hoài niệm hay tưởng tượng xưa cũ, về những bao la của cuộc đời, khi mà ngàn năm người người về trong cát bụi, còn lại đoạn Trường Thành tiếu ngạo cùng thời gian... 

Một ít mưa bụi rơi nhẹ càng điểm xuyết cho lãng mạn.  Trời như mờ sương.  Thành cao cao chen ít lá vàng lá đỏ



Bạn có đi Trường Thành thì chọn mùa thu mà đi nhé.  Đi về nhất định sẽ biết làm thơ...

Saturday, 1 May 2010

Nước Anh và nền ẩm thực hiện đại

Bài đăng trên báo Kiến Thức Ngày Nay số 45.  Toà soạn sửa một câu tôi viết thế này: "Và tôi cũng cho rằng CÓ sự khác biệt giữa ẩm thực ở London và các vùng còn lại của nước Anh".  Báo đăng thành "Và với tôi ĐÂU CÓ sự khác biệt giữa ẩm thực ở London và các vùng còn lại của nước Anh" (!!!??)  Ai đọc báo mà phản đối thì liên hệ toà soạn vậy!

____________

Tôi đã sống ở Anh được 3.5 năm. Vậy tôi biết gì về ẩm thực Anh? Bạn đừng vội bĩu môi rằng thức ăn Anh dở ẹc, có gì mà đáng nói. Thật ra tôi cho là nền ẩm thực hiện đại của Anh khá phức tạp. Và tôi cũng cho rằng có sự khác biệt giữa ẩm thực ở London và các vùng còn lại của nước Anh. Vậy tôi nói về London theo những gì tôi cảm nhận được vậy.

London mang tính quốc tế rất cao (cosmopolitan). Thống kê cho thấy chỉ có chưa đến 70% dân số của London là người da trắng (theo wikipedia). Chưa nói đến trong số 70% đó có một phần là người da trắng nhưng không phải người Anh (tức là đến từ châu Âu, Bắc Mỹ, châu Úc ...). Hoặc nếu tính theo quốc tịch thì cũng có cỡ 30% dân số của London không phải sinh ra tại London. Người người đến Anh mang theo nền ẩm thực của mình và "cái lưỡi" (để nếm) của mình. Như vậy đủ biết ẩm thực của Anh mang tính quốc tế như thế nào.


Lemon Sole with Caper and lemon butter sauce – Cá bơn nướng với sốt chanh bơ và nụ bạch hoa. Hình lấy từ blog của Mat Follas – người đoạt giải nhất MasterChef của đài BBC, Anh năm 2009 - http://www.thewildgarlicblog.co.uk.

Ngày xưa tôi sống ở Việt Nam, đại bộ phận là người Việt Nam, số lượng người nước ngoài tại Việt Nam không đáng kể nên không làm ảnh hưởng nhiều đến nền ẩm thực Việt và quan trọng hơn là cách nhìn của tôi về thức ăn Việt Nam. Dù rằng ẩm thực Việt qua mấy trăm/ngàn năm đương nhiên có bị ảnh hưởng của Pháp và Trung Hoa. Nhưng mà tôi lớn lên bằng thức ăn Việt Nam, ngày nào cũng ăn cơm, lễ lộc tết nhất hay gặp gỡ bạn bè đều thích ăn món Việt Nam.  Hồi đó tôi làm trong công ty nước ngoài, đi ăn cơm với khách hàng hoặc tiệc tùng công ty không thiếu dịp ăn quán Tây món Tây. Nhưng không có nghĩa là tôi muốn ăn pizza hay nấu spaghetti ở nhà. Tôi cũng không có chút mảy may nghi ngờ là mai mốt sẽ có ngày tôi ăn cơm chỉ có vài ngày trong một tháng.

London mở ra nhiều điều bất ngờ trong mắt tôi. Mặc dù các món ăn truyền thống, rất rất truyền thống của Anh theo tôi không mấy xuất sắc. Tôi cự tuyệt món baked beans (đậu trắng sốt cà chua), black pudding (một loại xúc xích làm từ huyết) và kidney pie (bánh mặn làm từ bò và thận heo) - tôi không thích loại pie nào cả.  Sunday roast (món nướng ngày chủ nhật), yorkshire pudding (bánh pudding vùng Yorkshire) hoặc mash potato (khoai tây nghiền) thì tạm được, nếu không ăn fish and chips (cá chiên tẩm bột và khoai tây)trong vài năm tôi cũng không tiếc, english breakfast (thức ăn sáng kiểu Anh) thì còn tuỳ ăn ở đâu, món cừu nướng thì ngoại lệ, tôi khá thích thú. English afternoon tea (uống trà buổi xế) là một truyền thống xuất sắc. Bánh ngọt và các loại tráng miệng, chà, cái này khá phức tạp vấn đề nguồn gốc, vì nếu truy ra ngọn nguồn thì mấy món tôi thích nhất bắt nguồn từ Ý và Pháp chứ không phải Anh.

Ricotta-Stuffed Zucchini Rolls: Bí ngồi cuộn phó mát Ricotta. Hình lấy từ trang web http://www.applepiepatispate.com/ , công thức này của Gordon Ramsey – đầu bếp nổi tiếng của Anh, người sở hữu một trong bốn nhà hàng đẳng cấp 3 sao Michelin trong cả nước.

Mặc dù thức ăn đúng kiểu Anh thì hơi tệ, nhưng không có nghĩa là người Anh ngày nào cũng ăn "tệ" như thế. Năm 2010 UK có được 4 nhà hàng đẳng cấp 3 sao Michelin - đúng là vẫn còn thua xa Pháp (25), Nhật (18), Đức (9), Tây Ban Nha (7), Mỹ (6), Ý (5), nhưng đó là một sự tiến bộ vượt bậc trong nền ẩm thực truyền thống, giờ đây Anh có thể tự hào nằm trong nhóm 7 nước có nền ẩm thực đẳng cấp trong số hơn 200 nước trên thế giới. Không ai dám bĩu môi bảo đến Anh chẳng có gì ngon để ăn, vấn đề là có đủ tiền chi hay không thôi ở cái thành phố đắt đỏ này.

Baked potato skins with gorgonzola, rocket and mustard fruit: Vỏ khoai tây nướng với phó mát gorgonzola, rau rocket và quả mù tạc. Công thức ở http://www.jamieoliver.com/, trang web của Jamie Oliver, đầu bếp nổi tiếng thường xuất hiện trên truyền hình của Anh được rất nhiều người yêu thích. Cho dù thức ăn có đa dạng đến mấy, người Anh vẫn thích ăn khoai tây lắm, họ ăn khoai tây (và bánh mì) nhiều như người Việt ăn cơm vậy

Truyền thống người Anh chỉ ăn món Anh nay đã lui vào dĩ vãng. Cách nấu nướng của người Anh ngày nay đã pha trộn nhiều nền ẩm thực của các nước khác. Đài truyền hình có rất nhiều các chương trình về ẩm thực, không chỉ đơn thuần là dạy nấu ăn mà là các chương trình thi nấu ăn quy mô hẳn hòi và rất sôi động, được rất nhiều người yêu thích. Ví dụ như chương trình MasterChef, Celebrity MasterChef, Come Dine With Me, và vô số các chương trình của Gordon Ramsay, Jamie Oliver, Heston Blumenthal (các đầu bếp người Anh nổi tiếng) ... Những chương trình này đã làm một cuộc cách mạng lên ẩm thực Anh, gợi cảm hứng cho biết bao người nội trợ (tôi là một trong số này). Người người vào bếp, nhà nhà nấu nướng, nấu theo kiểu hiện đại, trình bày tuyệt đẹp, món ăn đầy gia vị thơm ngon (tôi làm theo công thức của họ mà cũng phải tự khen mình). Gia vị dùng từ gừng, xả, nước cốt dừa của châu Á đến cà ri, sa tế,... thậm chí nước mắm (đương nhiên là ngoài các gia vị châu Âu thông thường). Người Anh mang các món Ý, Pháp, Tây Ban Nha, Nhật, Thái, Hoa, Ấn ... vào ẩm thực của mình, từng món ăn đều là các vũ điệu đầy màu sắc của nguyên liệu và gia vị. Nhìn các chương trình truyền hình sẽ thấy nào là món cá hồi/cá ngừ sống từ Nhật, món ravioli của Ý, món chicken tikka masala đầy tranh cãi mà cả Anh và Bangladesh đều nhận là của mình (tôi nghi Anh nhận ẩu, vì ăn lâu quá rồi tưởng là của mình), món cà ri Thái, món calamari của Địa Trung Hải. Đó chỉ là số ít các món ăn còn nhìn ra được nguồn gốc, một phần lớn khác ranh giới dường như đã nhạt nhoà. Tôi cứ làm theo các công thức của các website Anh, ăn ngon là được, chẳng cần biết rốt cuộc nó bắt nguồn từ đâu.

Heston Blumenthal – đầu bếp nổi tiếng trong việc áp dụng khoa học/hoá học vào nấu nướng để sáng chế ra các món ăn “quái dị”. Món ăn mới của ông thường ra lò trong phòng thí nghiệm, nhưng chất lượng phải luôn được bảo đảm - ông có một nhà hàng 3 sao Michelin. (hình: http://www.telegraph.co.uk/  )

Người Anh, hoặc chí ít là người London, ngày nay trong vấn đề ăn uống đã cởi mở như vậy đó. Ra ngoài ăn ở hàng quán cũng vậy. Có thể sáng vội vã ăn một ít cereal (ngũ cốc) rồi đi làm, trưa ghé quán mua một hợp sushi đem về văn phòng ăn, tối hẹn nhau ở quán kiểu Tapas của Tây Ban Nha, chủ nhật thì đi ăn Dimsum của quán Tàu ... Vậy đó, tôi bắt đầu thích thú với sự đa dạng đầy màu sắc của ẩm thực hiện đại của Anh. 5kg gạo tôi mua ở chợ Tàu rốt cuộc ăn đến nửa năm. Căn bếp là nơi tôi thí nghiệm và cái lưỡi sẽ nhận "hậu" quả cuối cùng...

Bacon and eggs ice cream: Kem thịt muối và trứng – một trong các món ăn “kỳ cục” của Heston Blumenthal (hình: http://www.telegraph.co.uk )

Vậy đó, tôi muốn minh oan một chút cho nước Anh.  Đừng thành kiến, hãy đến đây và cảm nhận tình yêu ẩm thực và sự cố gắng của người Anh. Có thể tôi đến từ châu Á nên vấn đề ăn uống đã cởi mở nhiều so với người Anh truyền thống, có thể nhiều người Anh ngày ngày chỉ ăn khoai tây và đậu trắng sốt cà chua đóng lon (baked beans). Nhưng mà, tôi tin có một cuộc cách mạng đang diễn ra mạnh mẽ từng ngày, trong từng góc bếp nhỏ ấm áp ở Anh...

(Ghi chú:
1. đây là cảm nhận của riêng tôi, có thể mang tính chủ quan.
2.  Ngoài cái sửa chữa "to to" nói trên, toà soạn có sửa chút đỉnh câu cú vài chỗ.  Click vào hình để xem nguyên bài đăng trên báo).